Vụ công nhân bị bắt vì sàm sỡ đồng nghiệp: Làm gì để tự bảo vệ mình?

Ngày 31.1 Công an xã Long Thành ban hành quyết định tạm giữ hình sự đối với V.T.Đ (34 tuổi,ụcôngnhânbịbắtvìsàmsỡđồngnghiệpLàmgìđểtựbảovệmì ngụ xã Mỹ Phú, tỉnh Tây Ninh), nhân viên làm việc tại một công ty trong khu công nghiệp Lộc An – Bình Sơn để điều tra, làm rõ hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi. Qua điều tra ban đầu, Đ. thừa nhận hành vi của mình (theo Dân Trí). Từ vụ này, dư luận không chỉ phẫn nộ trước hành vi xâm hại mà còn đặt ra nhiều câu hỏi day dứt. Chẳng hạn, vì sao nạn nhân đứng im? Nếu rơi vào tình huống bị sàm sỡ, quấy rối tương tự, cần phản ứng thế nào để tự bảo vệ mình?...

ẢNH: CHỤP TỪ VIDEO

Phải lên tiếng đúng lúc, đúng cách

Theo chuyên gia tâm lý Lê Mỹ Cẩm Hoài, Trung tâm tham vấn và trị liệu, tư vấn tâm lý Khải An (P.Bình Trưng, TP.HCM; trước đây thuộc P.An Phú, TP.Thủ Đức, TP.HCM), vô cùng bức xúc khi xem video về vụ việc này.

Bà Hoài cho rằng đây không chỉ là câu chuyện của một nạn nhân, mà là lời cảnh tỉnh về an toàn nơi làm việc, đặc biệt với công nhân trẻ, lao động yếu thế.

"Quấy rối, sàm sỡ không phải chuyện nhỏ. Mỗi sự im lặng đều có thể khiến hành vi sai trái lặp lại. Vì thế, lên tiếng đúng lúc, đúng cách, không chỉ để bảo vệ bản thân, mà còn góp phần xây dựng một môi trường làm việc an toàn, tôn trọng và nhân văn hơn cho tất cả mọi người", bà Hoài nói.

Theo bà Hoài, một trong những lý do khiến người lao động trẻ lúng túng là không rõ ranh giới giữa "đùa cợt" và quấy rối. 

"Quấy rối nơi làm việc không chỉ là hành vi xâm hại nghiêm trọng, mà bao gồm cả những biểu hiện tưởng chừng "nhẹ" như: đụng chạm cơ thể không được đồng ý (ôm, sờ, kéo tay, chặn đường…), bình luận khiếm nhã về ngoại hình, giới tính. Hoặc là những ánh nhìn, cử chỉ mang tính gợi dục. Quay clip, chụp ảnh khi chưa được phép, chia sẻ trái phép. Điểm mấu chốt là nạn nhân cảm thấy khó chịu, bị xúc phạm, bị đe dọa, thì đó đã là quấy rối… chứ không cần đợi đến khi xảy ra hành vi nghiêm trọng hơn", bà Hoài phân tích cách để có thể nhận diện biết thế nào là quấy rối, sàm sỡ nơi làm việc.

Nếu gặp một trong những tình huống trên, nên phản ứng thế nào? Bà Hoài khuyến nghị: "Nếu còn đủ bình tĩnh, nạn nhân có thể áp dụng những phản ứng đơn giản nhưng dứt khoát. Chẳng hạn như nói rõ ràng: "Dừng lại mau!", "Anh đang làm tôi khó chịu"… Cùng lúc, hãy lùi ra xa, tìm nơi đông người. Hoặc gọi to để thu hút sự chú ý nếu thấy nguy hiểm. Trong môi trường làm việc, việc thể hiện thái độ không chấp nhận ngay từ đầu giúp kẻ xấu khó tiếp tục hành vi".

ẢNH: CHỤP TỪ VIDEO

Để không trở thành nạn nhân của sàm sỡ, quấy rối…

Chuyên gia kỹ năng sống Nguyễn Hữu Ngà, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống Việt Skills (P.Chánh Hiệp, TP.HCM; trước là P.Định Hòa, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương), cho rằng cũng xảy ra trường hợp ngược lại, là nạn nhân rơi vào trạng thái hoảng loạn, không thể phản ứng, chỉ đứng im.

"Đây là phản ứng "đóng băng", một phản xạ bản năng khi con người rơi vào tình huống nguy hiểm, bất ngờ, đặc biệt là với người trẻ, người ở vị thế yếu như công nhân mới đi làm, lao động nhập cư, nữ giới. Không phải ai cũng đủ bình tĩnh để hét lên, phản kháng hay chống trả. Đứng im là phản xạ tự vệ vô thức, không phải là sự cho phép. Trường hợp này nạn nhân không có lỗi. Điều quan trọng là tìm cách an toàn để thoát khỏi tình huống", ông Ngà nói.

Theo ông Ngà, một sai lầm phổ biến của người lao động trẻ, nhất là nữ giới, là giữ kín mọi chuyện, tự chịu đựng vì sợ "mang tiếng", sợ mất việc.

"Thay vào đó, khi bị quấy rối, nạn nhân nên chia sẻ ngay với người mình tin cậy như đồng nghiệp thân, tổ trưởng, quản lý trực tiếp. Tiếp tục báo cho công đoàn cơ sở, bộ phận nhân sự. Trong trường hợp nghiêm trọng, liên hệ cơ quan công an hoặc đường dây hỗ trợ pháp lý. Việc lên tiếng sớm không chỉ để bảo vệ bản thân mà còn ngăn chặn hành vi tái diễn với người khác", ông Ngà nói.

Ông Ngà cho rằng trong vụ việc xảy ra ở khu công nghiệp Lộc An – Bình Sơn, camera đã tố giác nam công nhân dâm ô đồng nghiệp. Nhưng có thể ở nhiều vụ việc khác, một trong những rào cản lớn nhất khi xử lý quấy rối là thiếu chứng cứ.

"Vì lẽ đó, nạn nhân cần ghi nhớ thời gian, địa điểm, diễn biến sự việc. Lưu giữ tin nhắn, cuộc gọi, camera nếu có. Tìm nhân chứng, đồng nghiệp chứng kiến... để tố cáo", ông Ngà nói thêm.

Chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Thu Hương, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Tâm (P.An Khánh, TP.HCM) cho rằng quấy rối không chỉ là câu chuyện của nạn nhân và kẻ gây ra, mà sự im lặng của người xung quanh đôi khi chính là "lá chắn" cho hành vi sai trái.

"Vậy nên khi thấy đồng nghiệp bị sàm sỡ, người chứng kiến có thể can thiệp bằng cách gọi thêm người, phá vỡ không gian riêng. Lập tức báo cho quản lý, bảo vệ, công đoàn. Ủng hộ nạn nhân lên tiếng, không đổ lỗi. Một lời hỏi han, một hành động đứng về phía nạn nhân có thể giúp họ thoát khỏi nỗi sợ kéo dài", bà Hương nhấn mạnh.

Theo bà Hương, để không trở thành nạn nhân, việc trang bị các kỹ năng là điều cần thiết, đặc biệt với người trẻ mới đi làm.

"Trong đó, người trẻ hiểu rõ quyền của mình theo pháp luật. Nhận diện sớm hành vi quấy rối. Không chấp nhận những "trò đùa" vượt ranh giới. Về phía doanh nghiệp, cần có quy trình phòng, chống quấy rối rõ ràng, kênh tiếp nhận phản ánh an toàn, bảo vệ người tố giác. Nếu làm ngơ, môi trường làm việc sẽ trở nên nguy hiểm cho lao động yếu thế", bà Hương nói.

Bà Hương cũng đề nghị: "Hiện tại, vụ việc đang được cơ quan công an xử lý. Rất mong là các trang mạng xã hội hay những cá nhân đã đăng tải, chia sẻ thông tin có liên quan đến người bị hại, đặc biệt là các nội dung làm lộ thông tin, hình ảnh hoặc chi tiết có thể nhận diện người chưa thành niên nên khẩn trương gỡ bỏ để không làm ảnh hưởng đến tâm lý, danh dự và quyền lợi hợp pháp của nạn nhân".

很赞哦!（91）